MELİSA

Melisa (Melissa officinalis L.) Lamiaceae familyasının bir üyesidir. Geleneksel tıpta bu bitki farklı kültürlerde birçok hastalığın tedavisinde kullanılmaktadır. Geleneksel kullanımına ilişkin ampirik bilgiler modern farmakolojik çalışmalarla doğrulanmıştır. Melisanın faydalı fonksiyonlarının, fitokimyasal bileşiminden, özellikle de fenolik bileşiklerinden kaynaklandığına inanılmaktadır.
Melisanın sıcak su ekstraktları geleneksel olarak bitki çayı olarak tüketilir. Ayrıca melisadan antioksidan ve antimikrobiyal aktivite gösteren fenolik ekstraktların farklı gıda ürünlerinin kalite özelliklerini korumak ve geliştirmek için kullanılabileceği gösterilmiştir. Fenolik açıdan zengin ekstraktların, basit antioksidatif özelliklerinin ötesinde, Tip 2 diyabet gibi bulaşıcı olmayan bazı hastalıkların temel enzimlerini inhibe ederek sağlığı geliştiren özellikler gösterdiği gösterilmiştir. Tip 2 diyabetin tedavisinde etkili bir strateji, bağırsak α-glukosidazının doğal bileşenler tarafından inhibisyonu olacaktır. Bu strateji takip edilerek, sentetik ilaçların α-glukosidazın güçlü inhibisyonundan kaynaklanan yan etkileri (karın şişkinliği, ishal vb.) ortadan kaldırılabilir. Ancak fenolik bileşikler bozunmaya, oksidasyona, epimerizasyona ve polimerizasyona eğilimlidir. Fenolik bileşiklerin hoş olmayan tadı, düşük biyoyararlanımı ve çözünürlüğü, bunların gıda ürünlerine dahil edilmesindeki diğer sınırlamalardır.
Fenolik bileşiklerin mikrokapsüllenmesi yukarıda belirtilen sorunların çözümü için uygun bir yaklaşımdır. Püskürterek kurutma, nispeten kısa işlem süresi, yüksek ürün verimi, düşük maliyet ve esneklik nedeniyle sıvı çözeltiyi toz haline getirmek için en yaygın tekniktir.

* Tülek, Z., Alaşalvar, H., Başyiğit, B., Berktas, S., Salum, P., Erbay, Z., ... & Çam, M. (2021). Extraction optimization and microencapsulation of phenolic antioxidant compounds from lemon balm (Melissa officinalis L.): Instant soluble tea production. Journal of Food Processing and Preservation, 45(1), e14995.